Học ngữ pháp tiếng Anh hiệu quả?

Với bài viết này thì mình sẽ chia sẻ kinh nghiệm mình đúc rút ra được trong việc học ngữ pháp hiệu quả phục vụ cho kĩ năng nghe, nói, đọc, viết chuyên nghiệp – bước tiếp theo trong việc hình thành khả năng ngôn ngữ sau bước học giao tiếp nghe, nói, đọc, viết cơ bản.

1. Đối tượng phù hợp

Bài viết phù hợp với những bạn đã có khả năng giao tiếp cơ bản đối với các chủ đề hằng ngày và đang muốn nâng cao khả năng sử dụng tiếng Anh như một người bản xứ trưởng thành  thực sự.

Nếu bạn đang là một người còn ú a ú ớ trong việc giao tiếp cơ bản thì có thể đọc bài viết này để tham khảo định hướng tương lai, rồi sau đó quay về tập trung việc học phát âm, tự tin nói, phản xạ nhanh… Để có thể vượt qua được thử thách ban đầu đó bạn có thể đọc lại bài viết bắt đầu học tiếng Anh mà mình đã chia sẻ.

2. Xác định kiểu ngữ pháp nên học?

Bấy lâu nay khi học tiếng Anh ở THCS cũng như THPT chúng ta đều được Thầy, Cô giảng dạy theo kiểu tập trung vào phân tích ngữ pháp thành các thành phần được ký hiệu thành S, V, O… rồi thì phụ thuộc vào từng thì, tình huống đặc biệt thì chia theo mỗi kiểu nhất định… Nói chung là một cách logic và khiến học sinh máy móc hiểu rằng học thuộc công thức là để làm bài tập và thi.

Hỏi: Thi xong mấy bạn còn nhớ những công thức đấy nữa? Học 7 năm xào đi xào lại ngần ấy công thức, nó giúp bạn nghe, nói, đọc, viết  như một người bản xứ trưởng thành thực sự.

Nếu không thì gạt ngay kiểu học để thi đó qua một bên và cùng mình hình thành nên một cách học hiệu quả không chỉ đối với tiếng Anh nói chung mà  còn tất cả những kiến thức cần phải học mới trong tương lai.

Tiếng Anh hay tiếng Việt cũng đều là ngôn ngữ, nhiệm vụ của nó là dùng để con người trao đổi thông tin với nhau. Bởi vậy hãy chú ý, cách hình thành nên khả năng tiếng Việt mẹ đẻ mà chúng ta đang dùng sẽ là một ví dụ cực kỳ điển hình cho việc học tiếng Anh hay bất kỳ một ngôn ngữ nào khác.

Phân tích nhé:

Từ bé khi bắt đầu nhận thức được các nhu cầu ăn uống, sinh hoạt,… một đứa bé sẽ bắt đầu bắt chước bố mẹ người thân để diễn đạt những cảm xúc, suy nghĩ cực kỳ đơn giản qua việc được bố mẹ tập nói, chỉnh sửa cho nếu có phát âm sai… và tất nhiên đứa bé có môi trường thực tế gia đình để áp dụng, sai là được sửa ngay.  Y chang như lúc chúng ta học tiếng Anh giao tiếp cơ bản vậy.

Tiếp theo, lớn lên khi kiến thức cần tích lũy ngày càng nhiều và phức tạp thì ngôn ngữ mà cụ thể là lượng từ vựng chúng ta hấp thụ có độ khó (ý nghĩa, trừu tượng) hay việc kết hợp chúng lại với nhau (ngữ pháp) tăng lên theo cấp độ khó của kiến thức mà chúng ta cần học. Việc tích lũy lượng từ vựng đó là cần thiết để phục vụ mục đích trao đổi trong một môi trường thực tế học tập, sinh sống trong quá trình trưởng thành. Đây chính là giai đoạn mà mình cùng các bạn đang muốn cải thiện ngữ pháp đang bước vào.

Và điểm mấu chốt bạn sẽ nhận ra trong quá trình lớn lên của chúng ta môi trường thực tế là điều kiện cực kỳ quan trọng tạo điều kiện cho chúng ta hình thành khả năng ngôn ngữ mẹ đẻ. Cụ thể hơn, trong bất kỳ giai đoạn học hỏi và lớn lên nào chúng ta luôn:

  • Hiểu những gì nghe, đọc. Lúc nhỏ thì hiểu được những vấn đề nhỏ rồi dần lớn lên bạn sẽ ngày càng va chạm nhiều và hiểu ra những điều như kiểu “nhiều lúc chúng ta nói dối vì một lý do chính đáng” ấy. Chỉ có lúc bạn say thì may ra mới không biết, hay không kiểm soát được những gì bạn nói thôi =))
  • Khả năng nói, viết phụ thuộc rất nhiều vào những gì chúng ta tiếp thu từ môi trường bên ngoài và sự sáng tạo từ bên trong qua việc luyện tập. Vì sao mình lại nhắc sự luyện tập ở đây, vì bạn nên nhớ cho dù bạn là người Việt nhưng chắc gì bạn đã là một người thuyết trình hay, thuyết phục hay có thể viết một bài văn nghị luận sâu sắc.
  • Ngôn ngữ vẫn là một phương thức để chúng ta tiếp thu và trao đổi kiến thức, suy nghĩ, tình cảm… Và cứ nhìn lại mà cấp 1 xem, chúng ta cũng học ngữ pháp đấy nhưng ngữ pháp đó được sử dụng vào những tình huống thực tế dùng trong cuộc sống hằng ngày hay phục vụ cho việc học hỏi thôi chứ không phải học ngữ pháp để bị Thầy, Cô kiểm tra trí nhớ hay đánh đố chia thì trong bài thi nào cả.
  • Và một chú ý nữa là về cấu trúc ngôn ngữ không bao giờ là logic, máy móc áp dụng công thức như toán học cả… Như mình đã nhắc ở trên, hầu hết ngôn ngữ chúng ta có được đều theo quá trình bắt chước từ bên ngoài và sự sáng tạo từ bên trong qua việc luyện tập. Chỉ có kiến thức, suy nghĩ… tùy vào lĩnh vực, hay chủ đề thì được người nói, viết chủ ý sắp xếp.

Vậy vấn đề đặt ra là không sinh ra ở nước có ngôn ngữ đó thì làm sao bây giờ? Vấn đề là ở chính bạn thôi. Hôm nay mình vừa đọc được một câu nói khá hay và mình xin chuyển thành: “Thành quả là một cách nói khác của nghệ thuật vượt khó”.

Vậy cái chúng ta cần học là ngữ pháp thực tế, quan điểm cá nhân của mình cho rằng ngữ pháp thực tế là việc sắp xếp những từ vựng một cách có chủ ý của người nói. Việc sắp xếp có chủ ý có trở thành phản xạ hay không phụ thuộc nhiều vào nghệ thuật vượt khó để luyện tập.

Tóm lại đến đây chúng ta cũng tạm thời nhận diện được những vấn đề cần vượt khó luyện tập đó là tích lũy từ vựnghọc cách sắp xếp những từ vựng đó.

3. Nghệ thuật vượt khó

Các bạn ắt hẳn đã nghe tới quá trình nghe, nói, đọc, viết là quá trình học hỏi tự nhiên của bất kỳ ngôn ngữ. Nhưng làm sao để khéo léo áp dụng quá trình đó vào việc tích lũy từ vựng và học cách sắp xếp những từ vựng đó?

Mình nghĩ ra một giải pháp đơn giản như thế này:

Về tài liệu học:

  • Các tình huống thông dụng thì tạm thời các bạn tăng độ khó lên thành các giao tiếp thực tế của những người bản xứ, cụ thể là vẫn với những chủ đề thông dụng nhưng tốc độ nói và lượng từ vựng mà đoạn hội thoại đó chứa là những vừa vừa rồi đến phần lớn từ vựng bạn chưa biết. Với tài liệu học này mình có lời khuyên cho các bạn là DVD2 – Learn Real English của Thầy AJ. Hoge, các bạn có thể tải tại đây.
  • Hãy tập trung vào một lĩnh vực hay chủ đề mà bạn đang quan tâm, yêu thích hay là chuyên nghành, nghề nghiệp của bạn đang học, làm. Tìm tất cả những tài liệu rồi sắp xếp từ mức độ cơ bản đến nâng cao ở mọi dạng từ nghe (mp3, video) và đọc (sách, ebook…)

Về cách áp dụng:

Hãy tăng độ khó từ từ, đều đặn để từ vựng, cách sắp xếp từ vựng được tích lũy thật sâu và có tính kế thừa(1). Và tất nhiên rồi hãy bắt đầu với từ tài liệu cơ bản. Tài liệu cơ bản ở đây có thể hiểu là những đoạn hội thoại phù hợp cho lứa tuổi của bạn, sách bạn đọc sẽ là sách phù hợp với kiến thức bạn đang có. Cụ thể:

  • Sơ chế tài liệu:

Bước 1: Dùng từ điển Anh Việt và Google translate hiệu quả

Phải đảm bảo trước khi bạn bắt đầu nghe tài liệu (cả nghe lẫn đọc) bạn phải dùng từ điển Anh – Việt để hiểu nghĩa của từ vựng đó, còn để hiểu từ vựng đó trong hoàn cảnh đó thì hãy dùng Google translate  cả câu chứa từ vựng đó. Công nghệ AI học hỏi từ người dùng của Google sẽ khiến bạn bất ngờ đấy. Và nếu Google dịch chưa chuẩn, hãy chủ động cải thiện bản dịch, vì dựa vào bản dịch mà bạn cải thiện, những người tra sau hay xa hơn thế hệ sau của bạn sẽ đỡ vất vả hơn.

Bạn có thể hỏi rằng làm sao tôi biết Google dịch đúng hay sai? Thì lúc chọn mức khó của tài liệu mình đã chả bảo các bạn bắt đầu với tài liệu phù hợp với bạn hay sao.

Bước 2: Làm quen với từ điển Anh Anh

Sau khi hiểu từ vựng, câu chứa từ vựng đó có nghĩa gì, thì bước tiếp theo hãy sử dụng từ điển Anh – Anh để:

Nghe phát âm chuẩn cả giọng Anh Anh lẫn Anh Mỹ. Đừng chỉ nghe một giọng duy nhất, click vào 2 icon speaker để nghe đủ cả 2 giọng vì bạn biết đấy IELTS thì là giọng Anh Anh, TOEIC, TOEFL thì lại lại giọng Anh Mỹ. Nghe được cả hai sẽ giúp bạn nghe hiểu được phần lớn người sử dụng tiếng Anh trên thế giới cũng như các giọng tiếng Anh biến thể theo từng địa phương khác.

Tập phát âm chuẩn từ bạn vừa tra, theo giọng mà bạn thích. Dùng Google nhận diện giọng nói để kiểm tra. Tập đọc cho tới khi Google nhận diện đúng thì thôi. Bạn thấy không cần phát âm chuẩn, không sao, mình chỉ cần các bạn nói làm sao cho Google nhận diện được. Còn bạn muốn cải thiện phát âm thì có thể luyện tập 42 ngày cùng với Thầy Dan Hauer.

Đừng quên đọc to, bắt chước cả ngữ điệu mà người bản xứ đã nói trong mp3. Còn với tài liệu đọc bạn cũng nên áp dụng ngữ điệu đã được hình thành trong lúc nghe nói để đọc rõ ràng cả một cụm, câu. Bạn cũng có thể dùng Google để nhận diện những gì bạn đọc để kiểm tra độ chính xác.

Ở bước sơ chế này thì bạn sẽ cần:

– Tìm transcript cho các tài liệu nghe và chuyển ebook thành dạng có thể nghe được. Để nghe được tài liệu ở dạng ebook thì các bạn copy ra cho và Google translate, click vào cái icon speaker là có thể nghe được. Còn tài liệu mà không copy được thì mình sẽ làm một video hướng dẫn các bạn copy được sau.

– Từ điển Anh Việt mà mình đang dùng là từ điển Lingoes, các bạn có thể tải tại đây.

– Từ điển Anh Anh mà mình hay dùng là Cambridged Advanced Learner’s Dictionary – 4th và gần đây là Longman Dictionary of Contemporary English 5th Edition. Mình sẽ cập nhật link tải cho các bạn sau.

Vậy ở bước sơ chế này chúng ta đã khiến tài liệu đang học dễ hiểu hơn.

  • Nghe:

Sau khi nghe ở bước sơ chế thì đến việc nghe ở đây, ý mình là nghe lại, có điều nghe đi nghe lại thì sẽ hơi nhàm chán đúng không? Mà thậm chí còn không hiệu quả. Lời khuyên của mình cho việc bạn là nghe lặp đi lặp lại những tài liệu đã nghe hiểu theo hai cách, cụ thể:

– Chủ động: Nghe lại nhàm chán thật đấy, nhưng tập trung nghe để đảm bảo bạn nghe mà không còn bỏ sót một từ nào.

– Thụ động: Tranh thủ lúc bạn làm những việc mà không cần nhiều sự tập trung như giặt giũ chẳng hạn để cho cái mp3 nói, kệ nó, không cần tập trung, việc nghe thụ động như vậy sẽ giúp bạn làm quen với việc nghe mà không có áp lực là có đang hiểu hay không, giúp bạn làm quen với tốc độ nói của người bản xứ.

  • Đọc:

Đây chính là bước phát âm, đọc chuẩn ngữ âm, ngữ điệu như ở bước sơ chế. Có một chú ý là khi đọc hiểu bạn không nên ép bản thân cố nhớ ngay lập tức. Việc ép buộc bản thân như vậy sẽ chỉ khiến bạn mệt mỏi mà thôi, chỉ cần bạn đã nghe hiểu rồi đọc hiểu thì những từ vựng, cách sắp xếp từ vựng nào phổ biến hay quan trọng sẽ được lặp lại và như mình nói tính kế thừa sẽ giúp bạn củng cố thật sâu thay vì việc cố nhớ không hiệu quả.

  • Nói:

Ngoài việc tập phát âm, đọc to cả đoạn văn ở bước sơ chế, đến bước này bạn có thể tự tóm tắt lại nội dung của đoạn hội thoại, mục hay chương đã đọc trong cuốn sách bằng giọng văn của bạn. Bạn nên bắt chước một vài cách nói, cách viết để biến thành bài nói của riêng bạn.

Bạn có thể thể hiện ý kiến của bạn là đồng ý, không đồng ý ở điểm nào hay bổ sung thêm kiến thức cho bài hội thoại, cuốn sách. Bạn sẽ thấy việc dành thời gian suy nghĩ rồi sáng tạo từ bên trong bạn sẽ khiến kiến thức (được biểu diễn bởi lượng từ vựng bạn vừa học) sẽ được tích lũy vào đầu của bạn bằng chính chính lượng từ vựng mà bạn vừa học.

  • Viết:

Viết ở đây bạn có thể hiểu là bạn viết ra đoạn tóm tắt nội dung đoạn hội thoại, mục hay chương của cuốn sách. Việc viết ra giúp bạn kiểm tra lại ngữ pháp bạn đã nói để dần dần điều chỉnh cho đúng hơn.

Để biết viết đúng hay không thì như nãy mình nói, trước mắt cứ bắt chước những cách viết trong transcript, sách… những gì bạn sáng tạo thì hãy nhờ những chuyên gia duyệt. Sau một thời gian tập viết như vậy dần dần bạn có thể tự sáng tạo mà không còn lo sai ngữ pháp nữa vì bạn đã biết đúng là viết như thế nào rồi.

Vậy là mình đã giúp các bạn tiếp cận với tài liệu phù hợp với khả năng của bạn theo một quá trình đảm bảo bạn vừa tích lũy được kiến thức có ích vừa tích lũy được từ vựng và luyện tập cách sử dụng những từ vựng đó để diễn tả những kiến thức vừa học.

Trong phần cuối mình ví dụ cho các bạn thấy cách áp dụng của bản thân mình đang luyện tập:

Mình đang cày Toeic, tất cả tài liệu trong cuốn Economy và ETS mình đang cày thì mình đều được áp dụng như trên. Điển hình là kể cả bài reading trong part 7, sau khi sơ chế mình cũng cho lên Google translate để nghe, rồi sau đó tóm tắt nhờ những câu hỏi ngay trong bài reading đó luôn.

Với sách “Luyện nghe nói tiếng Anh như người bản ngữ”, mình mua bản tiếng Việt ở hiệu sách, đọc hiểu xong rồi mình mua bản tiếng Anh Ebook “Learn to speak English like a native” trên Amazone (7$) để về đọc. Rất may là cuốn sách này Thầy AJ. Hoge còn có bản mp3 cho tất cả nội dung của sách.

Và kể cả mình tập workout mỗi chiều thì mình cũng lên youtube xem video bằng tiếng Việt cho hiểu rồi sau chuyển qua tiếng Anh, tải thêm app Home workout để xem hướng dẫn rồi cũng áp dụng nghe nói đọc viết như trên.

Bạn thấy đấy, chỉ cần bạn quyết tâm làm, dành thời gian đủ lớn mỗi ngày, vượt khó luyện tập thì chính bạn có thể tự tạo ra môi trường thực tế cho bạn phát triển tiếng Anh. Mình rất mong các bạn đọc được có thể cmt và trao đổi với mình qua facebook cá nhân của mình ở đây. Chúc các bạn thành công!

Chú giải: (1) Tính kế thừa ở đây có thể hiểu là những kiến thức học ở hiện tại là cơ sở cho kiến thức học ở tương lai. Điển hình là khả năng viết văn tự sự và biểu cảm là nền tảng để phát triển lên khả năng viết văn nghị luận. Tính kế thừa sẽ giúp kiến thức bạn tiếp thu được luôn được củng cổ và càng học càng hiểu sâu.

Ảnh: Ban Thể thao VTV

 

Advertisements

2 thoughts on “Học ngữ pháp tiếng Anh hiệu quả?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s